apr 21, 2017

Lab-44, hangout in een oud gifgaslab


METRO
Door: Iris Hermans

Spannend. Het Verboden Gebied kan zomaar dé nieuwe hotspot worden. Metro’s Iris nam een kijkje in Lab-44, waar vroeger gifgas werd getest.

’Het geeft een kick om te zien dat het allemaal is gelukt.’ Willem van Iterson en Paul Riteco over Lab-44

Categorie: General
Ingezonden door: beheer

’Waar je ook naartoe gaat, kom dáár niet!’, waarschuwden ouders vroeger hun kinderen voor het Verboden Gebied. Het Hembrugterrein vormt het hart van de voormalige verdedigingslinie de Stelling van Amsterdam en was altijd militaire grond. Zo werd tot 1925 in het laboratorium gifgas getest en werden in de verschillende gebouwen granaten, kogels en kanonnen ontwikkeld. Het bos eromheen was het plofbos: mocht ooit iets exploderen, dan zouden de bomen de meeste schade opvangen.

Ook in de decennia erna was het een no-go-area, vervallen en omgeven door mysterie. Nu herinneren straatnaambordjes als Kanonnenloods en Grote Hulzen nog aan die tijd. „Maar de grond en omgeving zijn behoorlijk gesaneerd”, zeggen Paul Riteco en Willem van Iterson. Zij staan in het spiksplinternieuwe doch nostalgische Lab-44. Vroeger het laboratorium op nummertje 44, nu een nieuwe hangout en drink- en eetspot voor buurtbewoners. Daar vallen Amsterdammers óók onder: aan de overkant van rivier de Zaan zie je de contouren van de stad al. Ondernemer Paul is exploitant, Willem is projectleider bij Stadsherstel, de Amsterdamse maatschappelijke vennootschap die al sinds 1956 monumenten aankoopt en restaureert, tevens eigenaar van het pand. Een pareltje noemen ze dit Lab-44. „Klaar om ontdekt te worden. 12mei gaan we officieel open, maar iedereen is nu al welkom.” Vanaf mei gaat het pontje varen dat je vanaf Centraal Station binnen twintig minuten vlak voor de deur van het etablissement afzet. Ook komt er versneld een fietspad, weet Paul. „Leuk om met je lover hiernaartoe te fietsen”, herinnert hij zijn vele fietstochten met zijn vrouw. „Een soort Turks Fruit”, doelend op het beroemde boek en de film, maar dan Zaans Fruit. „Nóg spannender!” Ja, het Verboden Gebied is in een klap veranderd in Goed Nieuws voor Amsterdammers die de drukte van de stad even zat zijn.

Toeval of niet, het terrein is 44 hectare groot, oogt mysterieus met een lekker rafelrandje. Wat is hier toch allemaal gebeurd? vraag je jezelf af wanneer je het ene na het andere spookhuisachtige gebouw passeert. Maar dat weet bijna niemand. „De komende tijd worden al deze plekken, nu nog in eigendom van Rijksgebouwendienst, verkocht”, vertelt het publieke (Willem) en private (Paul) duo. Op het terrein is plek voor zo’n duizend woningen, zowel hoog- als laagbouw en verder krijgen de meeste nu nog vervallen gebouwen een culturele invulling. Een kleinschalig theater kan bijvoorbeeld, of een bioscoop. „Zoiets als op het Westergasterrein, maar dan op de Hembrugterreinmanier.”

Lab-44 is het eerste project op het terrein dat helemaal af is. Hier ontmoet geschiedenis het heden. Het liefst wil je alles even aanraken en fantaseren over wie dat een eeuw geleden nog meer heeft gedaan. Bouwaantekeningen anno 2017 staan geschreven op de oude stenen muren van 1918, de kozijnen zijn vervangen („die waren rotter dan rot”), maar zoveel mogelijk is getracht de staat uit begin vorige eeuw in ere gehouden, licht Willem toe. „Dat is ook meteen de charme, je proeft de geschiedenis nog.”

En niet alleen geschiedenis, want in Lab-44 staan eten en maken centraal. Gifgas adem je niet meer in, wel ruik je de geuren uit de open keuken en krijg je hier gewoon een Zoentje als je erom vraagt, een van de acht zelf gebrouwen bieren op de tap. Er is alle ruimte voor workshops en het terrein huisvest een dependance van Proud, dat consumptieverpakkingen ontwikkelt en een winkeltje vol (streek)producten. In het Paplab wordt rijstepap gemaakt. Niet die smurrie die je oma altijd weer probeert voor te schotelen, maar hippe rijstepap met vers fruit en ‘mooi opgemaakt’. „In Amerika is pap al een dikke hit.” De minibrouwerij, het kleine zusje van Brouwerij Hoop in Zaandijk waar Paul eigenaar van is, maakt het eet-, drink- en maakconcept af.

Het voormalig laboratorium is overigens ook letterlijk een hotspot. Hier wordt de Zaanse sambal gemaakt, in navolging van de bekende mosterd en mayo. Al is-ie niet per se héél heet, laten ze met een mespuntje van het oranjerode goedje proeven. „Het is een echte smaakmaker, afzender de Zaanstreek.”

Van de Gin Tonic birthday party tot het zomerfeest van de Rotary: Lab-44 wordt nu al geboekt voor evenementen, al waken ze er wel voor dat het ‘niet zo’n standaard feesten- en partijengebeuren’ wordt. „Daar is het te uniek voor en we willen vooral toegankelijk blijven.”


Het concept van LAB-44

Lab-44 is gevestigd in een monumentaal pand op het Hembrugterrein. Dit gebied behoorde ooit toe aan een wapen- en munitiefabriek en was verboden terrein. Dit terrein wordt nu volledig opnieuw ingericht en geldt steeds meer als dé hotspot in de metropoolregio Amsterdam. Lab-44 biedt een restaurant met volop mogelijkheden voor vergaderingen en andere bijeenkomsten. Het zonnige terras is vanaf vroeg in het voorjaar een heerlijke plek om te genieten van het zonnetje. De keukenbrigade heeft een toegankelijke brasseriekaart samengesteld, aangevuld met bijzondere pizza’s uit de Valoriani oven.

Lab-44 doet haar naam eer aan. Je vindt hier ‘makers’, zoals de mannen van Zaanse Sambal, de brouwers van de bieren van Hoop en Breugem en een keuken waar nieuwe foodconcepten ontwikkeld worden. Ook biedt Lab-44 pizza-workshops naar concept van Gabriele Bonci. Dit alles, inclusief gratis parkeren, maakt van Lab-44 een unieke plek.